با برچسب "اسلام سیاسی"، تهاجم علیه "احکام سیاسی و اجتماعی اسلام" ("هزینه مقاومت" از رحلت پیامبر ص تا شهادتحسین ع)
نشست ("دین منهای جهاد و مقاومت"، توجیه حاکمیت فاسدان و ظالمان تاریخ، شیطانی ترین بدعت در دین) - 1405
بسم الله الرحمن الرحیم
سلام خدمت خواهران و برادران عرض میکنم.
امام حسین(سلاماللهعلیه) در جامعهی کافر و مشرک برانگیخته نشده است؛ همه مسلمان هستند، همه محب پیامبر هستند و حتی غیرشیعیان هم محب علی(ع) و فاطمه(س) و حسن(ع) و حسین(ع) هستند. ولی از بین کل مسلمین و کل شیعه، بیشتر از هفتاد نفر به کربلا نمیآیند. شما بدانید این هفتاد نفر هم همهی آنها شیعه نبودند؛ بعضی از آنها سنی هستند؛ یعنی قائل به عصمت و ائمه و خلافت بلافصل امیرالمؤمنین(ع) نبودند. حتی بعضی از آنها قبلاً ضد امیرالمؤمنین(ع) بودند. حداقل دو تن از شهدای کربلا جزء خوارج بودند؛ یعنی قبلاً با امیرالمؤمنین(ع) جنگیده بودند و قصد داشتند او را بکشند. آن کسی که آمد و در برابر سیدالشهداء ایستاد تا تیر به او اصابت کند و امام حسین(ع) نماز خود را بخواند، یعنی زُهَیر، قبلاً جزء سپاه و طرفداران معاویه بود. او مخالف علی بود و میگفت: علی باعث فتنه شده است و جنگ داخلی را بین مسلمین به راه انداخته است». یعنی همان هفتاد نفر هم همهی آنها آنگونه که در ذهن ما است، نبودند. برای چه؟ ما داریم با یک تحریف در دین مبارزه میکنیم؛ نه این که ما میخواهیم یک دین جدید سیاسی و انقلابی بیاوریم. اصل حرف درست است، ولی مراقب باشید؛ یکی از جاهایی که ضربه میزنند و میگویند: اینها بدعت و انحراف است، اینها دارند دین را عوض میکنند، سیاسی میکنند و ایدئولوژیک میکنند، از همین جا شروع میشود. یک دیدگاهی هست که میگوید: اینها یک اسلام و یک تشیع سیاسی نهچندان معنوی است و انحرافاتی دارد؛ میخواهد با سنیها متحد بشود و حق اهلبیت و حضرت فاطمه را نادیده بگیرد و مرزهای تشیع را بردارد. در عصر غیبت که امام زمان و معصوم ما حضور ندارد، میخواهند شیعه را وارد گرفتاریها و مشکلاتی بکنند که نه تنها وظیفه ندارد، بلکه اصلاً در عصر غیبت حق ندارد وارد آن بشود. و بیخودی هزینه، کشتار، مشکلات، مصیبت، تحریم و ترور ایجاد میشود و ما با شاخ گاو درمیافتیم؛ در حالی که اصلاً در عصر غیبت، ولو هزاران هزاران سال طول بکشد، شیعه اصلاً چنین مسئولیتی ندارد؛ یعنی مهم نیست چه کسانی دارند بر مردم حکومت میکنند؛ طاغوتها یا اولیای خدا باشند، اینها در عصر غیبت فرقی با هم ندارند. کفار و مشرکین و مستکبرین بر امت اسلام حاکم بشوند یا نشوند؛ آن آیهی نفی سبیل و آیات دیگری در این باب، متعلق به حال حاضر نیست؛ الان باید اثبات سبیل کرد! هزاران هزار روایت و احادیث و بخش مهمی از آیات قرآن که یا مخاطب اولیهی آن یا مخاطب ثانویهی آن صاحبان قدرت و ثروت هستند و حکومت در رأس آن است، اینها چه میشوند؟ هیچ! این توصیهها به عدالت، به عقلانیت و به معنویت جمعی علاوه بر معنویت فردی چه میشوند؟ هیچ! این که اسلام میگوید هر نماز و هر عبادتی، جمعی آن از فردی آن پاداش الهی بیشتری دارد و مورد تأکید است، و حتی اگر در کنار مسجدی یا نماز جماعتی نماز فردی بخوانی، آن را یک سقوط معنوی میدانند، چه میشود؟ گناه شخصی مرتکب میشوی، میگویند: برو برده آزاد کن! این چه ارتباطی با موضوع دارد؟ این یک رابطهی معنوی بین من و خداست؛ از من خواستهاند روزه بگیرم، حالا روزه نگرفتهام؛ میگویند: برو برده آزاد کن، برو گرسنگان را سیر کن! برای چه؟ بعد اصلاً این حدود الهی و این تعزیراتی که به دست حاکم هر دوره در هر شرایطی متناسب با آن موقعیت قرار دارد، این نماز جمعه و نماز عید و مسائلی از این قبیل که همگی مربوط به بُعد حاکمیتی حکومت اسلامی است، چه میشوند؟
تقریباً بخش اعظم اسلام را تعطیل میکند و میگوید ما وظیفهای نداریم؛ انگار خودشان دارند دین را نسخ میکنند و میگویند اینها متعلق به ما نیست؛ اینها احکامالله نیست؛ اینها متعلق به همان ۲۵۰ سال حضور معصوم بوده است که در آن ۲۵۰ سال هم کل حکومتی که دست دین و ائمه بوده است، طبق عقیدهی شیعه، ده سال در زمان پیامبر و چهار سال و خردهای در زمان امیرالمؤمنین بوده است؛ یعنی کل این بخش و اکثر آیات و روایات برای آن پانزده سال آمده است؛ در حالی که در آن پانزده سال هم آنها خودشان آگاه بودند و خودشان این سخنان را به ما گفتند. همین قرآن و روایات را پیامبر و علی به ما گفتند. خیر، میگویند اینها برای آن پانزده سال است و بعد متوقف میشود تا امام زمان بیاید؛ بعد هم امام زمان که خودش دین است؛ و میگویند وقتی ایشان ظهور میکند، مسلمانها میگویند: ««یَأْتی بکتَابٍ جَدیدٍ»؛ این چیزی که او میگوید، قرآن نیست! این مطالبی که تو داری میگویی، چه ارتباطی با آیات قرآن دارد؟ چرا قرآن را اینگونه معنا میکنی؟ «یَأْتی بدینٍ جَدیدٍ»، «یَأْتی بقَضَاءٍ جَدیدٍ»؛ یعنی دادگستری جدید، دادگاه جدید و قضاوت به سبک جدید میآورد. اینها جدید نیست، اینها همان آموزههایی است که در قرآن و سنت وجود داشته است؛ دین آنقدر تحریف شده است که وقتی صاحب دین میآید، دینداران علیه او استدلال دینی میآورند. در روایت آمده است: «کُلُّهُمْ یَتَأَوَّلُونَ عَلَیْه بالْقُرْآن»؛ همه برای امام زمان قرآن میخوانند و میگویند تو منحرف هستی! این چه سخنانی است که میزنی؟ چرا قرآن را به گونهای میخوانی که گویی با قرآن دیگری با ما سخن میگویی؟ بعضی از افراد گفتهاند: منظور آن قرآن اصلی است که در دست معصوم قرار دارد خیر، اینگونه نیست. تحریف معنوی انجام میدهید؛ به او میگویند: چرا قرآن را تحریف معنوی میکنی؟ چرا از این آیه اینگونه بهرهبرداری میکنی؟
شما در قرآن دیدهاید که هم از حشر فردی و هم از حشر جمعی سخن به میان میآید؛ یعنی هم حشر فردی و هم حشر امتها مطرح است. ما هم تکلیف فردی و هم تکلیف جمعی داریم؛ هم حشر فردی و هم حشر جمعی وجود دارد. قرآن میفرماید هر گروهی «بإمَامهمْ»، یعنی با رهبران خود محشور میشوند. ما همه بشریت را با رهبران آنها فرا میخوانیم که شما در یک جبهه قرار داشتید؛ یعنی در دنیا در کنار چه کسانی بودید؟ به نفع چه کسانی سخن میگفتید یا سکوت میکردید؟ همهی این مفاهیم تحریف میشوند.
سؤالی که فرمودند مبنی بر این که: «تبیین دین چه نسبتی با جبههی مقاومت دارد؟»، قبل از آن باید بگوییم با اصل خود مقاومت چه نسبتی دارد؟ اگر آن مسئله حل بشود، جبههی مقاومت آن هم حل میشود. یک دیدگاه این است که دینداری به مقاومت نیاز ندارد، مگر فقط در برابر وسوسههای فردی؛ و مقاومت در برابر قدرتهای بیرونی ارتباطی با دینداری ندارد! این نخستین مسئلهای است که باید روشن بشود.
سؤال: پرسیدند: آیا تربیت سرباز برای جبههی مقاومت، معیار درست بودن تبیین دین هست یا نیست؟
جواب استاد: اول باید این نکته را روشن کنیم که آیا دین اصلاً سرباز میخواهد؟ سرباز متعلق به جنگ و نزاع است؛ دین برای دعوا نیامده است؛ سرباز برای چه امری لازم است؟ دین عابد میخواهد؛ عبادت را هم چه حکومت در دست کثیفترین افراد باشد و چه نباشد، خودت در خانهات میتوانی انجام بدهی؛ دین هرگز از بین نمیرود!.
سؤال: این دوگانگی ایجاد شده است. (نامفهوم)
جواب استاد: این مسئله از ابتدا وجود داشته است دوگانگی جدیدی ایجاد نشده است؛ از ابتدا و از زمان خود پیامبران وجود داشته است. در کجا وجود نداشته است؟ این همه آیات و روایات داریم، پس چه میگوییم؟ اگر فرصت بشود، چند مورد از آنها را بیان میکنیم. اگر روشن بشود که ما در قرآن کریم و در روایات اهلبیت(علیهمالسلام) این مطالب را نداریم، ما هم میپذیریم؛ مگر کلامی را که ائمه نگفتهاند، ما حق داریم بر زبان بیاوریم؟ اگر در کلام ائمه و در سیرهی ائمه (سلاماللهعلیهم) در عصر غیبت سخنی از پیوند حقالناس با حقالله به میان نیامده است، ما هم قبول میکنیم. افرادی که این سخنان را میگویند یا بیسواد هستند یا قصد دارند کل هزاران آیه و حدیث را دور بیندازند! اصلاً ائمه ما چرا به شهادت رسیدند؟ من دارم همین مطلب را بیان میکنم؛ چرا همه ائمه شهید شدند؟ اگر صرفاً بحث موعظه مطرح بود، اگر عبارت «اتَّقُوا اللَّهَ» صرفاً به معنای تقوای فردی بود و اگر فقط احکام طهارت و نجاست مطرح بود، مگر آنها را به قتل میرساندند؟ حتی عزاداری او را هم قبول داشتند؛ میدانید نخستین عزاداری رسمی امام حسین(ع) را یزید برپا کرد؟ او مجلس عزای برگزار کرد و گفت: قرآن بخوانید و ثواب آن را به حسین هدیه کنید؛ سخنان اضافه و سیاسی نزنید؛ نگویید چه کسی او را کشت و چه شد! من به مأموران گفته بودم بروند کلاه بیاورند، آنها رفتند سر آوردند! من چنین دستوری نداده بودم! البته حسین اشتباه کرد، اما من نگفته بودم این کار را بکنند! میدانید اسرای کربلا اسیر آمدند، ولی به عنوان مهمان و با احترام برگشتند. یزید خودش برای او مجلس گرفت. کاری که حضرت زینب(سلاماللهعلیها) انجام داد، آبروی آنها را برد؛ آن مقاومت، افشاگری و چند سخنرانی سانسورشدهی ایشان که باقی مانده است، این کار را کرد. به این افراد بگویید این کسانی که الان این سخنان را مطرح میکنند، همان افرادی هستند که در زمان عاشورا و کربلا، امام حسین(ع) را نصیحت میکردند که این اقدام شما از نظر شرعی درست نیست. به اینها بگویید پیش از شما هم این سخنان را گفته بودند. آنها نزد امام حسین(ع) آمدند و گفتند: مگر شما این آیهی قرآن را قبول ندارید که میفرماید: «وَلَا تُلْقُوا بأَیْدیکُمْ إلَى التَّهْلُکَة» خودتان را با دست خودتان به کشتن ندهید! مگر این اقدامی که شما دارید انجام میدهید، مصداق همین آیه نیست؟ این حرفها برای الآن نیست؛ از همان زمان، به خود ائمه همین سخنان را مطرح میکردند. عبداللهبنعمر با یزید مخالف بود؛ او در مجاورت خانه خدا همیشه نمازهایش را آنجا اقامه میکرد و مدام به ذکر و عبادت مشغول بود. هنگامی که امام حسین به مکه آمدند و قصد داشتند به سوی عراق حرکت کنند، او دید امام حسین(ع) او را رها نمیکند و میخواهد او را سر دوراهی بگذارد. اصلاً امام حسین(ع) همهی مسلمانان را تا ابد به دو دسته تقسیم کرد، حتی اگر یک دسته آن بیش از هفتاد نفر نباشند. عبدالله به ایشان گفت: من یک پرسش از شما دارم؛ آیا شما نمیدانید اگر الان بروید، خودتان و فرزندانتان همگی کشته و اسیر میشوید، یا این که میدانید؟ درک سیاسی این افراد چقدر پلید است!
این نکتهای را که الان بیان میکنم، من در منابع اهلسنت هم دیدهام منتهی این عبارت تکمیلی در اینجا وجود دارد که حسینبنعلی فرمود: اگر پدر تو هم الآن زنده بود، با این افراد سازش نمیکرد. یعنی با وجود اختلافی که ما با شما داریم، او امام حسین را نصیحت میکند؛ درست مانند نصیحتی که این افراد الآن میکنند. به امام حسین میگوید: جدّ شما استاد معنویت بود، قهرمان عبادت بود، همه را به آخرت متوجه کرد و فرمود دنیا ارزشی ندارد؛ عمر من و شما رو به پایان است؛ شصت سال از عمر ما گذشته است؛ دنیا و سیاست را رها کن! بیا با یکدیگر در کنار خانه خدا باشیم! اگر بدانی این نمازها و نماز شب در اینجا چقدر لذتبخش است! این که انسان چسبیده به کعبه نماز شب بخواند، بسیار لذت دارد! این دنیای آلوده را رها کن و آن را به دست افرادی همچون یزید بسپار! سیاست را رها کن! شما که فرزند پیامبر هستید، شما چرا میخواهید بر سر مسائل دنیوی بجنگید؟ امام حسین چه پاسخی دادند؟ - آن دوست عزیزی که سؤال کردند- بدانند امام حسین فرمودند: «أُفٍّ لهَذَا الْکَلَام»؛ اف بر این منطق! این چه حرفی است که میزنی؟ آیا یک مسلمان حق دارد نگاه کند که یزید حکومت میکند و بگوید اشکالی ندارد و من میروم نماز میخوانم؟ «أُفٍّ لهَذَا الْکَلَام»؛ تو باید ببینی من بر حق هستم یا خیر؛ آیا این حاکمان سخن حق میگویند یا ما؟ اگر حق با آنها است، باید در برابر من بایستی و با من بجنگی؛ و اگر حق با من است، باید با آنها بجنگی.
امام حسین(ع) فرمودند: مسلمان به محض این که گناه، ظلم و خیانت را مشاهده کند، پیش از آنکه چشمهای خود را ببندد و پلک بزند، باید موضعگیری کند. بعد فرمودند: این امر به معروف و نهی از منکر چیست که میگویند خطر دارد و اکثریت مردم هم جز در موارد جزئی آن را انجام نمیدهند؟ چرا؟ چون گمان میکنند جان آنها و اموال آنها به خطر میافتد. امام حسین(ع) فرمودند: مگر رسول خدا نفرمودند که امر به معروف و نهی از منکر نه از طول عمر شما میکاهد و نه از روزی شما کم میکند؟ اگر نگران جان خود و اموال خود هم هستی، باز هم هراسی به دل راه نده و این وظیفه را به انجام برسان و حق را بیان کن! افزون بر این که اگر همهی اینها را از دست بدهی، اهمیتی ندارد؛ چون تو رضایت خداوند را به دست آوردهای. این افراد دینی را مطالبه میکنند که در آن هیچگونه هزینه دادنی وجود نداشته باشد.
پرسش درباره موضوع سرباز بود؛ من عرض کردم اگر ما اصل مسئله مقاومت و سرباز را بررسی کنیم، ممکن است یک کسی بگوید اصلاً دین نیازی به سرباز ندارد؛ بله، هرگاه امام زمان ظهور کند و قیام را آغاز کند، اگر ما در آن زمان زنده باشیم، انشاءالله ما هم سرباز او میشویم. یادتان باشد، من که نیستم ولی شما که در عصر ظهور هستید، این افراد در آن مقطع هم بهانهای دیگر درمیآورند؛ میگویند: خود آقا آمدند، دیگر ما چه کاره هستیم؟ الآن میگویند: تا زمانی که آقا نیامده است، هیچ اقدامی نمیتوان انجام داد و هرگاه ایشان بیاید، میگویند خب خود ایشان آمدند ما چه کارهایم؟ رفتار آنها اینگونه است؛ چون در دوران حیات همهی ائمه، همین افراد همین رفتارها را انجام دادند و همین سخنان را بر زبان آوردند. همین افراد عین همین سخنان را مطرح کردند. امیرالمؤمنین(ع) میفرمود: معاویه دارد برای جنگ میآید. آنها میگفتند وسطی تابستان حکم جهاد صادر میکنی؟ مهلت بده تا از شدت گرما کاسته بشود؛ آیا در اوج گرمای مردادماه باید وارد جنگ بشویم؟ مهلت بدهید تا از شدت گرما کاسته بشود؛ آیا در اوج گرمای مردادماه باید وارد جنگ بشویم؟ امام(ع) فرمود تابستان گفتم جنگ، گفتید خیلی گرم است؛ اجازه بدهید کمی هوا سرد بشود. زمستان گفتم، گفتید خیلی سرد است و سوز دارد؛ اجازه بدهید کمی هوا بهاری بشود. شما که از سرما و گرما فرار میکنید، آیا از مرگ نمیترسید؟ «یَا أَشْبَاهَ الرجَال وَلَا رجَالَ»؛ ای نامردهای مردنما! این کلمات دردآلود امیرالمؤمنین چیست؟
آیا سرباز درستکردن یک معیار است؟ این تنها معیار نیست؛ چون سرباز بیتقوا، سرباز بیمعنویت و سرباز بیخدا در پایان کار دست به جنایت میزند. انسان فقط نباید سرباز تربیت کند؛ سرباز صرفاً یک جنگنده نیست. آیا دقت میکنید؟ ما گلادیاتور نمیخواهیم؛ ما گلادیاتور نمیخواهیم، بلکه مجاهد میخواهیم. معنویتی که از درون آن مقاومت و مجاهد بیرون نیاید، آن معنویت، معنویت قرآنی نیست؛ بلکه معنویت بودایی و معنویت کلیسا است. بنابراین مقاومت بدون معنویت ممکن نیست؛ یعنی مقاومت اجتماعی بدون معنویت فردی و بدون تقوای فردی حاصل نمیشود. تقوای فردی لازم است، اما کافی نیست. فرد متقی آن کسی است که در راه دفاع از دین خدا بایستد و هزینه بدهد؛ نه این که بگوید دین خدا از بین رفت! بعد میگویند دین از بین نمیرود و همیشه وجود دارد، خدا قرآن را حفظ میکند و دین امری همیشگی است. خود دین از بین نمیرود، اما اجرای دین و حاکمیت دین نابود میشود. آری، این قرآن را خداوند حفظ میکند و با رفت و آمد انسانها همیشه باقی است؛ اما حاکمیت قرآن از بین میرود و قرآن منزوی میشود. پس آیا این امر معیار درستی است؟ بله، این موضوع حتماً جزئی از معیار است.
پرسش بعدی این است که آیا این گفتمان فعلی حاکم، سرباز مقاومت و سرباز و مجاهد تربیت میکند یا خیر؟ من عرض کردم که این تعبیر گفتمان نیازمند توضیح و تبصره است؛ البته این گفتمان حاکم هم نیست. این طرز فکر، همانطور که پیشتر عرض کردم، از زمان پیامبر و ائمه و حتی پیش از آن در دوران انبیا هم وجود داشته است؛ آن زمان هم میگفتند: چرا دین را با این امور قاطی میکنید؟ دیدهاید که امروزه هم میگویند و در آن دوران هم میگفتند: دین را وارد مسائل روز نکنید؛ چون دین آلوده میشود و مقدسات آسیب میبینند! این افراد گمان میکنند خداوند یکسری مقدسات را به عنوان امری نمادین فرستاده است تا همیشه موضوعی برای امیدواری وجود داشته باشد یا گاهی حال و معنایی معنوی ایجاد شود. آنها درک نمیکنند که این دین، نسخه الهی برای عمل و زندگی است. این افراد میگویند این نسخه را درون قاب بگذارید، در نقطهای بالا قرار بدهید و به آن احترام بگذارید؛ ولی با منافع مردم و قدرتها و ثروت درگیر نشوید. نمازت را بخوان؛ «أَصَلَاتُکَ تَأْمُرُکَ»؛ آیا نمازت به تو دستور میدهد؟ بقیه امور را رها کنید. اگر ابراهیم تبر برنمیداشت، معنویت و مقدسات حفظ میشد؛ ابراهیم مقدسات را به خطر انداخت! تقصیر موسی بود که فرعون خشمگین شد و درگیری پیش آمد! چون او آمد گفت: «أَرْسلْ مَعیَ بَنی إسْرَائیلَ»؛ دست از سر بنیاسرائیل و این بردگان بردار و اجازه بده همراه من بیایند؛ من آمدهام تا این افراد را آزاد کنم. من هم دقیقاً همین سخن را بیان میکنم؛ همین افرادی که الآن میگویند چرا با آمریکا و اسرائیل درگیر میشوید، در گذشته هم میگفتند با شاه و با صدام چه کار دارید؟ این افراد همان سخنانی را میگویند که در آن دوران به انبیا هم میگفتند. بخشی از این افراد فاسد، خائن و نفوذی هستند؛ اما دستهای از آنها حقیقتاً ناآگاه هستند. اینها افراد مقدّسمآبی هستند که قلباً به همین سخنان باور دارند؛ اینها گمراهان و ضالّین هستند؛ آن گروه نخست مغضوبٌ علیهم هستند و این افراد ضالّین به شمار میروند که عناد ندارند، بلکه راه را گم کردهاند. میگویند: پس از انقلاب دین نابود شد و روحانیت آبروی خود را از دست داد! مگر قبل از انقلاب دین و روحانیتی در صحنه مطرح بود؟ پیش از آن نه دین احترام داشت و نه روحانیت؛ کدام احترام؟ پرسش بعدی این است که چه کسی گفته است روحانیت -بنده طلبه هستم- چه کسی گفته است روحانیت باید احترام داشته باشد، حتی اگر دین احترامی نداشته باشد؟ روحانیت باید فدای دین بشود؛ قرار نیست دین فدای روحانیت و فدای ما بشود.
میدانید دیدگاه آنها چیست؟ میگویند: به بسیاری از احکام دین عمل نکن؛ چون اگر عمل کنی، دشمن پیدا میکنی و این امر به مقدسات ضربه میزند. اجازه بده دین همانند یک عروسک یا حبه نوری آن بالا باشد و به مردم و صاحبان قدرت و ثروت بگوید من با هیچکس کاری ندارم؛ فقط انسانهای خوب باقی بمانید، بدان خوب بشوند و خوبان بد نشوند! فردی که خودش درد ندارد، توانایی تربیت انسان دردمند را ندارد. همین مباحث تفسیر قرآن و معنویت را دو صنف از آخوندها و علما میگفتند؛ دستهای میگفتند و انجمن حجتیه از میان آن شکل گرفت؛ دستهای دیگر هم گفتند و امام و علمای مجاهد از میان آن برخاستند. رهبر شهید پیش از انقلاب در همین شهر مشهد درس تفسیر میگفت؛ هنگامی که به سورهی بنیاسرائیل رسید، مأموران ساواک آمدند و مجدداً او را دستگیر کردند؛ چون هر چند وقت یکبار او را بازداشت میکردند. ایشان پرسید: من اینبار چه کار کردم؟ گفتند: تو علیه اسرائیل حرف زدی! ایشان گفته بود من دارم راجع به سوره بنیاسرائیل که در قرآن آمده حرف میزنم! آن مأمور بسیار زیرک بود گفت: ما میدانیم منظور تو چیست! شما حتی اگر سورهی الرحمن را هم بخوانید منظور و هدفی در سر دارید! آخوندهای درباری و ترسو هم همین سخنان را تکرار میکنند؛ چرا حکومت آنها را بازداشت نمیکند و تو را دستگیر میکند؟ چون آن نماز و آن تفسیر آسیبی به منافع آنها نمیزند. در همین شهر مشهد، ساواک به هیئتها پرچمهای عزاداری میداد که در یک سوی آن نقش دست حضرت ابوالفضل و در سوی دیگر آن تصویر تاج شاه قرار داشت؛ قند و چای هم توزیع میکرد. سفارت آمریکا در مشهد در میان هیئتها قمه پخش میکرد!
مرحوم پدر ما میگفت یک قمه استیل و خوشدستی هم میدادند که آدم هوس میکرد قمه بزند! آنها هزینه قند و چای را هم میدادند و شما موظف بودید شاه را دعا کنید. پس از آن هیئتی آمد که از ماجرای امام حسین و یزید سخن میگفت؛ از میدان شهدا به سمت حرم هنوز سهتا کوچه جلو نیامده بودند که مأموران حمله کردند و همه افراد آن هیئت را مورد ضرب و شتم قرار دادند و بازداشت کردند؛ در حالی که به سایر هیئتها قند و چای اهدا میکردند. بسیار تفاوت دارد که این سخن را چه کسی بر زبان میآورد.
امام سخنی را که علما و مراجع از آن بیخبر باشند نگفت؛ بلکه او دین را به شیوهای دیگر بیان کرد. همه افراد واژهی خدا را بر زبان میآوردند؛ اما هنگامی که امام از خدا سخن میگفت، گویی خدایی دیگر بود؛ خدای او زنده بود، «هُوَ الْحَیُّ»؛ در حالی که خدایی که دیگران معرفی میکردند، مرده بود، «هُوَ الْمَیتُ»! باید همه دین را گفت نه بخشی از آن را. اشکال ما به این تیپها این است که چرا با دین گزینشی برخورد میکنید؟ چرا «ایمان ببعض و کفر ببعض»؟ چرا بخش اعظم آیات و احادیث پیامبر و اهلبیت را به دوران پس از ظهور موکول کردهاید؟ گویی تمامی این آموزهها را نسخ کردهاید! تفاوت عصر غیبت با عصر ظهور تنها در این نکته است که ما در عصر غیبت خطاپذیر هستیم و از عصمت برخوردار نیستیم، اما باید اهل عدالت باشیم. این دیدگاه را که انسان یا باید معصوم باشد یا فاسق و فاجر، یا باید امام زمان باشد یا آمریکا و شاه و آلسعود! این را از کجا آوردهاید؟ در عصر غیبت، نزدیکترین و شبیهترین افراد به اولیای الهی باید حکومت را در دست داشته باشند. حکومتها باید قوانین و رفتارهای خود را با معیارهای اسلامی صدق و منطبق کنند.
ما میگوییم همان دینی را که پیامبر، انبیا و قرآن معرفی کردهاند قبول داریم، نه یک دین سیاسی، انقلابی و ایدئولوژیک ساختگی را. سخن ما درباره همان دین اصیل است. هر فردی پیش از قیام امام زمان ادعا کند که: ما خودمان عدالت اجتماعی را در سراسر جهان برقرار میسازیم و دنیا را آکنده از عدل و داد میکنیم، این فرد متمهدی و گمراه است؛ هر پرچمی با این ادعا در عصر غیبت برافراشته شود، نشانهی دروغ و خیانت است. اما این که ادعا کنید در عصر غیبت حق امر به معروف و نهی از منکر ستمگران را ندارید، نباید برای برپایی عدل بکوشید و باید در برابر ستم سر فرود بیاورید، کاملاً باطل است. پیامبر اکرم میفرماید: فردی که ظلم را بپذیرد و در برابر آن ایستادگی نکند، هر دو در کنار فرد ستمگر اهل دوزخ خواهند بود؛ چون ستمدیدهای که ظلم را قبول کند، به تقویت و تثبیت ظلم کمک کرده و به ستم مشروعیت بخشیده است. ما چه اندازه از این دست تعابیر در متون دینی داریم! مدام نام حسین را بر زبان میآورند؛ از کدام حسین سخن میگویید؟ هنگامی که امام حسین حج را ناتمام گذاشت و نیت خود را تغییر داد، همگان چه واکنشی نشان دادند؟ گفتند: این روزهای مقدس و این اعمال سالی یکبار پیش میآید؛ در این ایام وقوف در عرفات، توبه و بخشش گناهان رخ میدهد! آیا زمان و مکانی معنویتر از اینجا وجود دارد؟ آیا باز هم این فضا را سیاسی میکنی؟ آنها این سخن را خطاب به خود امام حسین گفتند! گفتند: شما وسط مناسک حج که همه برای قربانی آماده میشویم، برخلاف تمامی مسلمانان حج را رها میکنید میروید تا با یزید بر سر حکومت و سیاست بجنگید؟ این دیدگاه دقیقاً متعلق به همان جریان فکری است که در زمان امام حسین هم وجود داشت. آنها هم دو گروه بودند: دستهای فاسد و وابسته به یزید و دربار بودند و دستهای دیگر از نادانی رنج میبردند. امام حسین فرمود: شما در اینجا گوسفند قربانی کنید؛ من میروم تا جان خودم را فدا کنم؛ آیا نمیفهمید که اصل اسلام در خطر است؟ وقتی که امام حسین(ع) فرمود: «عَلَى الْإسْلَام السَّلَامُ إذْ قَدْ بُلیَت الْأُمَّةُ برَاعٍ مثْل یَزیدَ»؛ یعنی هرگاه امت به حاکمی مانند یزید گرفتار شود، باید با اسلام وداع کرد! هیچکس این کلام امام حسین را نپذیرفت. ایشان فرمود: «اسلام نابود شد!» دیگران گفتند: «چگونه اسلام نابود شده است؟ این همه زائر در حج حضور دارند و حتی درباریان خود آنها به حج آمدهاند؛ اسلام در چه نقطهای نابود شده است؟ موقعیت سیاسی شما از بین رفته است!
امام حسین(ع) فرمود: اسلام در معرض خطر است؛ «عَلَى الْإسْلَام السَّلَامُ؛ قَدْ فَعَلَ بنَا وَبشیعَتنَا مَا قَدْ رَأَیْتُمْ وَعَلمْتُمْ وَشَهدْتُمْ»؛ این حاکم ستمگر هر جنایتی را که خواست علیه خود ما و پیروان ما و همراهان جبههی ما مرتکب شد؛ و همهی شما این فجایع را دیدید؛ «مَا رَأَیْتُمْ وَعَلمْتُمْ وَشَهدْتُمْ»؛ شما دیدید و گواه بودید و افرادی هم که حضور نداشتند، از ماهیت این حکومت به اصطلاح اسلامی آگاه هستند. «إنی أُریدُ أَنْ أَسْأَلَکُمْ عَنْ شَیْءٍ»؛ الآن من میخواهم مطلبی را از شما بپرسم.
امام حسین(ع) بزرگان را در سرزمین منا گرد آورد؛ معاویه در آستانهی مرگ قرار داشت و امام حسین از رویدادهای پس از او کاملاً آگاه بود. فرمود: «أُریدُ أَنْ أَسْأَلَکُمْ عَنْ شَیْءٍ»؛ میخواهم از شما پرسشی بکنم. در اینجا به یاد من میآید که فرمودند سخن این افراد درست است؛ گروهی میگویند: ما احکام سیاسی اسلام را قبول داریم، اما جمهوری اسلامی را نمیپذیریم. پاسخ این است: ما هم جمهوری اسلامی را در هر نقطهای که برخلاف اسلام رفتار کند نمیپذیریم؛ خود امام هم چنین مواردی را قبول نداشت! خود امام فرمود: ما هرگز ادعا نکردیم که به تمامی احکام اسلام عمل شده است یا توانایی اجرای کامل آن را داریم؛ ما میگوییم باید در حد توان خود به هر مقدار که میتوانیم عمل کنیم. شما ادعا میکنید: نباید عمل کنید». ما نگفتیم تمامی احکام اسلام پیاده شده است. خود رهبر شهید هم بارها تأکید کرد و فرمود: «افرادی همچون ما قابل قیاس با خاک کف پای ائمه نیستیم. این که تعبیر حکومت علوی و اسلامی را به کار میبرند، ارزش بنیادین این اقدام ما، انقلاب اسلامی و نظام جمهوری اسلامی در این حقیقت نهفته است که تنها نقطهای در کرهی زمین به شمار میرود که رسماً اعلام کرده است: ما قصد داریم در حد توان خود به قرآن، سنت نبوی و رهنمودهای اهلبیت(علیهمالسلام) عمل کنیم و در این مسیر هزینه بپردازیم؛ ما را میکشند، مورد ضرب و جرح قرار میدهند و تحریم میکنند. تفاوت ما در این است که میگوییم احکام را در حد توانمان اجرا میکنیم. مانند این است که شما بگویید اگر خطری نباشد و بتوانی وضو بگیری، نماز بخوان؛ اما اگر آب در دسترس نبود یا خطری وجود داشت، کلا نماز نخوان! ما میگوییم: خیر، تیمم کن و نمازت را بخوان؛ اگر ایستاده توانایی نداری، نشسته نماز بخوان. اما شما میگویید: نماز را بطور کلی نخوان! در واقع در احکام اجتماعی دارید این را میگویید.
امام حسین(ع) میفرماید: میخواهم از شما یک سوال بپرسم. میگویند: چرا ادعا میکنی اسلام در خطر است؟ یا حاکمان اسلامی نیستند؟ چرا اسلامی نیستند؟ معاویه دایی مؤمنین است، خواهر او همسر پیامبر است اینها از اهلبیت هستند! بله، پیامبر فرمود: «حُسَیْنٌ منی وَأَنَا منْ حُسَیْنٍ»؛ اما روایاتی جعلی ساختند که پیامبر فرموده است: «مُعَاویَةُ منی وَأَنَا منْ مُعَاویَةَ»! تمامی این روایات در دوران معاویه جعل میشد. میگفتند: حسین در اصل آدم خوبی است و ما او را به دلیل این که فرزند پیامبر است دوستش داریم؛ ولی این ماجراجوییها و فتنهها چیست که به راه میاندازی؟ چرا مناسک حج را سیاسی میکنی؟ امام حسین یک سال پیش از واقعهی عاشورا آنها را فراخواند و فرمود: من پرسشی مطرح میکنم و نکتهای را یادآور میشوم؛ «فَإنْ صَدَقْتُ فَصَدقُونی»؛ اگر سخن من راست و درست است، من را تصدیق کنید؛ «وَإنْ کَذَبْتُ فَکَذبُونی»؛ و اگر سخن من خلاف است، در برابر من بایستید و بگویید داری اشتباه میگویی! یعنی نباید اینگونه باشد که من سخن بگویم و شما بگویید: «طَیَّبَ اللَّهُ أَنْفَاسَکُمْ»، فیض بردیم؛ و بعد به دنبال کار خود بروید. من نمیخواهم شما فیض ببرید! بلکه میخواهم شما را به دو جبهه تفکیک کنم و میان شما دینداران خندقی ایجاد کنم. اگر حرف من درست است، حق ندارید بیتفاوت بمانید؛ باید راه بیفتید حرفهای من را تکرار کنید و با من بیایید و کنار ما باشید اما اگر دروغ میگویم و خلاف میگویم، باز هم حق ندارید سکوت کنید؛ بلکه باید علیه من موضع بگیرید و اعتراض کنید. چرا حس مسئولیت ندارید؟ این چه شیوهی دینداری است که در برابر هر حادثهای موضعی بیطرفانه میگیرید؟ ببینید، این منطق امام حسین است. امروزه هم افرادی برای امام حسین قمه میزنند، اطعام میکنند، نذری میدهند و دستههای عزاداری به راه میاندازند؛ اما اگر فردی عین همین سخنان را مطرح کند، میگویند این مطالب ارتباطی با امام حسین ندارد! در حالی که امام حسین دقیقاً همین کلمات را فرمود و این مسیر واقعی امام حسین است. میگویند: تو داری حسین را سیاسی میکنی و جایگاه او را تخریب میکنی! حسین در همان زمان به زعم شما جایگاه خود را دگرگون ساخت؛ همگان او را دوست داشتند و به کلام پیامبر استناد میکردند که فرمود: «حُسَیْنٌ منی»؛ اما خود حسین راهی را برگزید که او را به شهادت رساندند و بسیاری از مردم نظارهگر ماندند و گروهی هم گفتند این سرنوشت حق او بود! حتی آن فقیهی که حکم داد گفت «قُتِلَ بِسیف جده» بله حسین کشته شد اما با شمشیر جدش کشته شد. حالا تو نوه پیامبر هستی خوب باش! آمدی حکومتی که پیامبر ایجاد کرده میخواهی از بین ببری؟ خب پدر شما خلیفه و رهبر بود حالا دست آنها افتاده است! اسلام در خطر نیست بلکه حکومت شما به خطر افتاده است. میخواهید دوباره حکومت پدرت را به خودت برگردانی. و الا اسلام در خطر نیست. ما هم تو را شخصا دوست داریم چون فرزند پیامبر هستی اما این کارها فتنه و انحراف است. ببینید امام حسین با چه کسانی طرف است! تازه اینها بزرگان جهان اسلام بودند. این طاغوت هر جنایتی از دستشان برآمد این حکومت با دین کردند. «قد رأیتم و علمتم و شهدتم» شما هم نمیتوانید خودتان را به آن راه بزنید که نمیدانستیم! شما دیدید و دانستید و خودتان دیدید. چرا موضع نمیگیرید؟ «انی ارید ان اسئلکم عن شیء» من شما را اینجا در این زمان و مکان مقدس جمع کردم یک سؤال از شما بپرسم یا راست میگویم یا دروغ؟ ی یا من منحرف هستم یا شما. اگر من منحرف هستم جلوی من بایستید من را تکذیب کنید و اگر دارم درست میگویم همراهی کنید و تکبیر بگویید و حمایت کنید. معاویه که سخنرانی میکند میگویید بهبه! طیبالله انفسکم! من هم سخنرانی میکنم طیبالله انفاسکم کلاً. تو چی؟ هیچی ما میخواهیم زیارت کنیم و به بهشت برویم! امام فرمود به شهرهایتان برمیگردید بین قبایلتان. از شما یک چیز میخواهم «دعوتم اجمعین فی انصاراکم فی قبائلکم من آمنت آمن الناس و وقفتم به» وقتی برمیگردید افراد مورد اعتماد خودتان را و نخبگان شهرستان را جمع کنید حرفهایی که من امروز اینجا خواهم زد به آنها منتقل کنید ما را سانسور نکنید. تنها خواستهای که از شما دارم این است که حرفهای من را به بزرگان شهرتان برسانید. اگر قبول ندارید بگویید حرفها غلط است. «فدعوهم الی ما تعلمون من حقنا» شما مدام میگویید حق اهل بیت! شما میگویید همه شما من را قبول دارید و به من احترام میگذارید چرا حرفهای من را به مردمتان منتقل نمیکنید؟ اینها حسین ساکت را میخواهند! حسین عابد زاهد و منفعل! حسینی که نگوید اسلام در خطر است. میگویند چطور حج در خطر است؟ تا حالا اینقدر جمعیت به حج نیامده، خود خلیفه هم به حج میآیند. عبادت و معنویت و حج در خطر نیست.
امام(ره) یک تعبیری دارند میگوید مردم گاهی عبد را با عابد اشتباه میگیرند. عابد زیاد است عبد کم است. شیطان عابد بود عبد نبود. میگویند شیطان شش هزار سال از سالهای آنجا عبادت کرده است که در صف فرشتگان او را با فرشتگان اشتباه میگرفتند. بعد خداوند میفرماید «کان من الکافرین» یعنی این از اول کافر بود. کافر عابد یعنی چی؟ امام(ع) میفرماید عابد یعنی نماز میخواند عبادت انجام میدهد و مناسک هم انجام میدهد اما عبد نبود چون اگر عبد بود وقتی خداوند فرمان سجده داد باید میگفت خدایا چون تو فرمودی چشم.
امام حسین(ع) فرمودند از شما خواهش میکنم وقتی به شهرها و قبایلتان برمیگردید «فدعوهم الی ما تعلمون من حقنا» راجع به حرفهای ما و این که حق حقوق معنوی ما یعنی حق ولایت ما و حق حکومت و حق حاکمیت ما، با مردمتان صحبت کنید «فإنی اتخوّف» من به شدت نگران هستم و میترسم از این که «أن یدرس هذا الامر» دین پلاسیده و کهنه بشود. ببینید آنها هیچ کدام چنین برداشتی نداشتند میگفتند سال به سال مسلمانها دارند بیشتر میشوند و حج شلوغتر میشود یعنی چی که شما میگویید من نگران هستم که دین دارد کهنه و پلاسیده و حذف میشود؟ «فإنی اتخوّف ان یدرس هذا الامر و یذهب الحق» من میترسم حق نابود شود! یعنی صحبت از مرگ و زندگی است. صحبت از حق و باطل است. صحبت از کفر و اسلام است. در حالی که آنها میگفتند حچ را نصفه میگذاری میروی سر حکومت با یزید میجنگی؟ اسلام ناقص است؟ دارد کهنه میشود؟ کجا کهنه میشود؟ متدینین سال به سال دارد بیشتر میشود. این که صحابه امام صادق(ع) به ایشان میگوید حج بودم دیدم چقدر جمعیت آمده، گفتم الحمدلله اسلام روزبهروز دارد عزیزتر میشود و حجاج بیشتر میشوند امام صادق(ع) فرمودند «اکثر الضجیج و اقل الحجیج» سروصدا زیاد است حاجی کم است و بعد نقل شده که فرمودند از بین دوتا انگشت من نگاه کن. اینها سروصدا هست که لبیک! اللهم! یا واقعاً اینها مؤمن هستند؟ بعد آن صحابی میگوید نگاه کردم دیدم اطراف کعبه حیوانات دارند میچرخند بوزینه و خوک و... بین آنها باید میگشتی تا آدم پیدا کرد! فرمودند سروصدا زیاد است اما حاجی کم است. همین الآن هم در دنیای اسلام همینطور است. میفرماید: «و إنّما عابَ اللّهُ ذلکَ عَلَیهِم لأِنَّهُم کانوا یَرَونَ مِنَ الظَّلَمَةِ» میفرماید این آیهای که در قرآن کریم احبار و رهبان، آخوندهای مسیحی و یهودی را خدای متعال توبیخ میکند و وعده عذاب الهی میدهد برای این که امر به معروف و نهی از منکر نمیکردند یعنی موضع نمیگرفتند جلوی ظلم و فساد نمیایستادند بلکه احترام خودشان محفوظ بماند. امام حسین(ع) میفرماید میدانید چرا این کارها را میکردند 1) از مرگ میترسیدند که شهید نشوند 2) سبیلهایشان چرب شده بود! هم حرف دین و معنویت میزدند و هم مرفه بودند برای این خفه شده بودند. بعد امام حسین(ع) میفرماید شما فکر کردید این فقط مربوط به اهل کتاب بوده و مربوط به شماها نیست؟ الآن هم همینطور است. خداوند از آنها «عابالله» عیب و اشکال گرفت برای این که میگفتند خطری دین را تهدید نمیکند همینطور میایستادند و نگاه میکردند! نماز جماعت هم میخواندند عبادت هم میکردند! ولی موضعی نمیگرفتند. خداوند به آنها اشکال گرفت. چون «لأِنَّهُم کانوا یَرَونَ مِنَ الظَّلَمَةِ» ظالم و مستکبران و ظلم را میدیدند و میگفتند این ربطی به ایمان و کفر ندارد این یک مسئله جداست! یک مسئله سیاسی است! «الّذینَ بَینَ أظهُرِهِمُ المُنکَرَ و الفَسادَ» هم فحشا میدیدند، هم ظلم میدیدند هم ظلمه و ظلم میدیدند اما «فلا یَنهَونَهُم عَن ذلکَ» اعتراض نمیکردند.
همین تیپها زمان شاه میگفتند بحثهای سیاسی نکنید. خب بحثهای سیاسی نمیکنیم. همین مشهد در چند متری حرم فاحشهخانه و عرقخوری و عرقفروشی بود. خب چرا به اینها اعتراض نمیکنید؟ شما به همین گناهان معمولی هم هیچی نمیگفتید. ما مدرسه راهنمایی بودیم در همین مشهد امام رضا(ع) بچهها زنگ تفریح میرفتند عرق میخوردند میآمدند چندتا ساندویجفروشی نزدیک مدرسه ما بود عرق هم میداد همین میدان تقیآباد بود که در انقلاب این عرقفروشیها را آتش زدند. همین قضایا را میدیدند. میدانید که یکی دو سال آخر میگفتند دخترها با حجاب به مدرسه نیایند و خانوادههای متدین میگفتند دخترها مدرسه نروند.
در روزنامه آمدند عکس دوتا از پسران ژنرالهای شاه را گذاشتند که این دوتا پسر میخواهند با هم ازدواج کنند! یعنی این حرفهایی که الآن دارد مد میشود ما آن زمان این چیزها را داشتیم. من یادم هست آن زمان عکس این دوتا را در روزنامه انداخته بودند بچهها بحث میکردند کدام اینها عروس هستند کدام داماد هستند؟ خب چرا به اینها اعتراض نمیکردید؟ چرا در جشن هنر شیراز که مرد و زن لخت به کوچهها و خیابانها آمدند و مشغول شدند و گفتند اینها هنر مدرن است چرا خفه شدید؟ دو- سهتا آخوند مثل شهید دستغیب اعتراض کردند وگرنه بقیه نگاه کردند! حالا عصر غیبت است وظیفه نداریم. اینها که سیاسی نبود و بحث حکومت نبود چرا به این گناهان معمولی اعتراض نمیکردید؟
امام حسین(ع) میفرماید آنها هم همینطور بودند نگاه میکردند اما اعتراض نمیکردند. و علت آن را میگویند که چرا اعتراض نمیکردند و میگفتند دین در خطر نیست و اینها ربطی به دین ندارد «رَغبَةً فیما کانوا یَنالونَ مِنهُمُ» برای این که سبیلهای آنها چرب شده بود داشتند به اسم دین میخوردند! به اسم دین برای ما هدیه میآورند برای ما نذر میکنند میآیند دستم را میبوسند و به من احترام میگذارند مگر من مرض دارم بیایم برای خودم دشمن و دردسر درست کنم – این عین عبارت امام حسین است – فرمودند میدانید چرا آنها خفه شدند؟ که قرآن آنها را توبیخ میکند؟ بخاطر همان کاری است که شما میکنید 1) بخاطر رغبت و عشق به آنچه که به آن دست مییافتند و 2) ترس. «و رَهبَةً مِمّا یَحذَرونَ» ترس از آنچه که میگفتند اگر ما اعتراض کنیم و وارد مسائل سیاسی بشویم میزنند ما را میکشند و اموال ما را میگیرند شغل ما را میگیرند درِ دکان ما را میبندند، حقوق و اضافه حقوق ما را نمیدهند و به ما احترام نمیگذارند و... دقیقاً همین کارهایی که زمان امام حسین(ع) میشده الآن هم دارد همان کارها میشود. الآن این آخوندهای فاسد وهابی این طرف و آن طرف که تیپهای شیعه لندنی هستند، شما الآن گناه و فساد و فحشا نمیبینید؟ اصلاً سیاست هیچی، آیا شما این چیزها را نمیبینید؟ چرا خفه شدید؟ همینها را بلند بشوید اعتراض کنید. عین عبارت امام حسین(ع) این است «رغبه و رهبه» امام حسین میفرماید خداوند قبلاً روحانیون و رهبران مسیحی و یهودی را توبیخ کرد به این استدلال که چرا وقتی میبینید فساد و ظلم است خفه میشوید؟ بعد امام حسین(ع) میفرماید میدانید چرا خفه میشدند؟ 1) برای این که اهل دنیا بودند و 2) از مبارزه و خطرات آن میترسیدند. چه بهانهای میآوردند؟ میگفتند اسلام را در خطر نیندازید. آقا اسلام در خطر هست تو خودت میخواهی در خطر نیفتی. میگوید اسلام را بیآبرو نکنید.
اگر فردا برای ما روشن بشود که همین جمهوری اسلامی در سطح بالای آن، رهبری و حکومت دنبال اسلام نیستند و دنبال منافع خودشان هستند با همین جمهوری اسلامی مبارزه واجب است! همین که سیدالشهداء(ع) فرمودند که اگر درست میگویم باید کنار من بایستید و اگر غلط میگویم باید جلوی من بایستید این که جلوی من نشستید و میگویید آقا ما خبر نداشتیم! چرا «علمتم و شهدتم» هم اطلاع داشتید و هم خودتان دیدید خودتان را به آن راه میزنید؟ بعد فرمودند همان کاری که علمای یهودی و مسیحی کردند و خدا آنها را لعن کرد شما دارید همان کار را تکرار میکنید. در خطبه امام حسین(غ) از این تعابیر زیاد است. حالا امام حسین اسلام سیاسی است؟
بعضیها میگویند مگر امام حسین فقط امام است ما 12تا امام دیگر هستند که فقط حسین حسین میکنید خب بقیه ائمه را هم کشتهاند. خب بقیه را برای چه کشتند؟
اگر انحراف هم نگوییم ما با یک نقص بزرگ و یک تحریف دین مواجه بودیم و هستیم و خواهیم بود. این تحریف از زمان خود انبیاء بود وقتی که فرعون به مردم میگوید این موسی آمده دین را از بین ببرد. نمیگوید آمده استکبار و من را مهار کند بلکه میگوید آمده دین شما را تغییر بدهد. وقتی مردم به حضرت شعیب گفتند «أصلاتک» نماز تو باعث شده یعنی این امتداد نماز توست که داری به ما میگویی ما حق نداریم با اموالمان هر کاری را بکنیم؟ تو گفتی نماز و معنویت ما را قبول نداری؟ خدایا تو گفتی آزادی عبادت داری! برو به همان سبک خودت با خدای خودت نماز بخوان! حالا این زباندرازیهای بعدش چیست که از این نماز داری نتیجه میگیری که «أَنْ نَفْعَلَ فِی أَمْوَالِنَا» ما حق نداریم با اموال و ثروت در عرصه اقتصاد هر کاری را بکنیم. این را چرا به نماز گیر دادی و وصل کردی؟ جالب است بعد قرآن میفرماید: «إِنَّکَ لَأَنْتَ الْحَلِیمُ الرَّشِیدُّ» (هود/ 47)؛ حلیم یعنی با ظرفیت. شما که آدم باظرفیت و رشدیافته و فرهیخته و فهمیدهای بودی. چرا دین را به اقتصاد و اموال وصل کردی و این که چه کسانی به چه کسانی حکومت میکنند وصل کردی؟ مگر پیامبر(ص) نگفتند که اگر شما فقط به معنویت شخصی اکتفا میکنید ما مشکلی نداریم. میدانید که هیچ وقت آنها به پیامبر نگفتند که شما حق نداری موحد باشی. میگفتند چرا مزاحم ما میشوی و از حقوق بردگان صحبت میکنی؟ از قسط و عدالت میگویی؟ مردان معنوی را ما قبول داریم چون قبلاً بودند ولی چرا از قول خدا میگویی که انبیاء از جمله برای «لیَقُومَ النَّاسُ بالْقسْط» آمدهاند. شما این قسط، عدالت، مسئلهی مردم و حقوق اجتماعی را از کجا آوردهاید؟ این مسائل چه ارتباطی به معنوی بودن یا نبودن ما دارد؟ چرا حقالناس را به حقالله پیوند میزنید؟ دعوا سر همین موضوع است.
قرآن کریم سراسر به تفکیک این دو گروه از مدعیان معنویت میپردازد. میدانید که که کفر و الحاد دشمن اصلی تقریباً هیچیک از انبیا نبوده است. ملحد نظری به آن صورت وجود نداشت و تنها گروه اندکی از افراد خاص ملحد بودند؛ اما ملحد عملی در گذشته وجود داشته، الآن هم وجود دارد و حتی ممکن است خود ما هم مصداق آن باشیم. طرف شرک است نه الحاد. دربارهی الحاد هم آیاتی در قرآن داریم، اما بیشترین آیات دربارهی شرک است. شرک به معنای بیدینی، الحاد، ماتریالیسم و کفر نیست؛ بلکه شرک، معنویت منحرفشده است. مشرکان هم اهل معنویت هستند؛ آنان میگویند خداوند آنقدر خوب است که یک خدا کم است و به چندخدایی باور دارند. در برابر تمام پیامبران، عموماً مشرکان صفآرایی کرده بودند؛ یعنی آنها میگفتند ما هم به خدا، خدایان و معنویت اعتقاد داریم و حتی باور ما از شما بیشتر است! ما به انواع گوناگون خدایان معتقد هستیم. شما میدانید حتی بخشی از مشرکان به روز قیامت هم اعتقاد داشتند.
قرآن میفرماید اگر از آنها بپرسی چه کسی آسمانها و زمین را خلق کرده است؟ نمیگویند بتها آنها را آفریدهاند، بلکه میگویند «لَیَقُولُنَّ اللَّهُ»؛ با قاطعیت میگویند: خداوند آنها را خلق کرده است. سخن بر سر انحرافی است که قدرتمندان و فرعونها در دین پدید آوردند؛ هیچکدام از آنها نگفتند که ما ضد دین هستیم بلکه همهی آنها گفتند ما با این ابعاد عدالتخواهانه و اجتماعی دین که مانع منافع ما میشود مخالف هستیم. آنان میگفتند انبیاء افراد منحرف و کلاهبردار هستند؛ وگرنه تمامی معابد ما به دربار حاکمان متصل بود و خود پادشاهان هم خدایان خاص داشتند و مشرکین مکه هم همینطور بودند. هنگامی که مشرکان مکه دیدند مردم مسلمان میشوند و شکنجهها اثری ندارد و دین پیامبر گسترش مییابد، به پیامبر گفتند یک) دربارهی خداوند هر سخنی میخواهی بگویی مانعی ندارد. دو) اگر دنبال ثروت و قدرت هستی، تو را هم شریک میکنیم اما این دو امر را به یکدیگر متصل نکن! یعنی معنویت را با عدالت پیوند نزن؛ معنویت تو برای خودت باشد و به خدایان ما حمله نکن! در این هنگام بود که پیامبر(ص) فرمود: اگر خورشید را در دست راست من و ماه را در دست چپ من قرار دهید، من رسالت خود را ادامه میدهم؛ من در پی منافعی برای خودم نیستم که بخواهم با شما معامله کنم.
اگر حضرت ابراهیم(ع) تبر برنمیداشت، او را در آتش نمیانداختند، هرچند سخنان معنوی خود را میگفت. ایشان پیش از آن با بتپرستان درگیر بود و میفرمود این خرافات چیست که میگویید؟ مردم در پی معنویت هستند و شما آنان را از کفر به سوی شرک میکشانید. به او گفتند تو سخنان خودت را گفتی اما چرا تبر برداشتی و بتهای ما را شکستی؟ آنان ابراهیم را به دلیل بردن نام خدا در آتش نینداختند، بلکه به دلیل شکستن بتهای آنها، او را در آتش انداختند. آنان میگفتند دین تو برای خودت؛ اما دینی که تبر بردارد و فعال باشد، با ما درگیر میشود. این رفتار را با تمامی ادیان تکرار کردند. بیشترین پیروان را آیین مسیحیت دارد و همین سرنوشت برای مسیحیت هم رقم خورد. چه کسانی در رأس قدیسین مسیحیت قرار دارند؟ قرآن هم اشاره میکند که مسیحیت در چه بستری به وجود آمده است؟ حضرت زکریا، شوهرخالهی حضرت عیسی، چگونه از دنیا رفت؟ او را شقه کردند. به چه دلیلی؟ فرزند حضرت یحیی چگونه به شهادت رسید؟ سر او را بریدند! چرا قصد داشتند خود حضرت عیسی را به صلیب بکشند؟ اگر ایشان صرفاً به ادعاهای معنوی شخصی میکرد، کسی با او کاری نداشت؛ چون افراد فراوانی ادعاهای گوناگون مطرح میکردند.
چرا امپراتوری روم با مدیریت رباخواران، سرمایهداران و روحانیان فاسد یهود وارد عمل شد تا او را به صلیب بکشد؟ ادعا میکنند مسیحیت آیین صلح است؛ پس چرا قصد داشتند او را به صلیب بکشند و اعدام کنند؟ چرا زکریا و یحیی را به قتل رساندند؟ چرا به حضرت مریم(س)، مادر ایشان، تهمت زدند که مریم از زکریا یعنی شوهرخالهی خود باردار شده است؟ آنان به مریم اجازه ندادند که به معبد بیاید و عبادت کند با این که برخلاف سنت آنها بود چون قبل از این به زنان اجازه ورود نمیدادند، استثنائاً به او اجازه عبادت در معبد را داده بودند! معلوم میشود با معنویت شخصی ایشان مشکلی نداشتند؛ اما هنگامی که احساس کردند او رقیبی برای آنان شده است و ادعا میکند خداوند با او سخن گفته است با شما نه، واکنش نشان دادند. میگفتند ما تا حالا با خدا حرف میزدیم حالا این آمده میگوید خدا این را گفت! به مریم گفتند: پدر و مادر تو انسانهایی پاک و صالح بودند و دیگران را موعظه میکردید، این فرزند را از کجا آوردهای؟ وقتی از تو میپرسیم، به نوزاد اشاره میکنی و میگویی از او بپرسید؟ آیا ما را دیوانه فرض کردهای یا خودت را آدم فاسد؟ این حرفها را به مریم(س) زدند و الا اگر فقط گفته بودند که ما اهل عبادت هستیم مشکلی با او نداشتند چون ایشاان آنجا مشغول عبادت بود. اما با مسیحیت و تمامی ادیان اینگونه رفتار کردند.
هنگامی که قرآن کریم پیامبر را معرفی میکند، چه صفاتی را به ایشان نسبت میدهد؟ مبلغان و علمای دین و متدینین و علما که وارثان انبیاء هستند، باید بیشترین شباهت را با این معیارها داشته باشند. هنگامی که خداوند دلیل لزوم اطاعت و پشتیبانی از پیامبر را بیان میکند، میفرماید: «لَقَدْ جَاءَکُمْ رَسُولٌ»؛ اولاً این رسول است و برای شما از طرف ما پیام میآورد. خداوند ساکت نیست بلکه با شما سخن گفته است؛ خداوند سخنگو دارد و ما به اینها مأموریت دادهایم. در این میان گروهی هم ادعای دروغین پیامبری داشتند. مخالفان دین ادعا میکنند همهی انبیا مدعیان دروغین بودند؛ اما گروهی از دروغگوها حتی زرنگتر و نابغه بودند و کارشان گرفت، صدها میلیون باور کردند و کار اکثر آنها نگرفت که به آنها کلاهبردار و متنبی و دروغگو میگویند و الا همه اینها یکی هستند. بازار آنها گرم شد و برای اینها نشد.
خداوند متعال میفرماید این پیامبران رسولان ما هستند که ما آنها را به سوی شما فرستادیم و آنان از شایستگیها و رفتار و سبک رفتار برخوردار بودند. بعد قرآن میفرماید پیامبر اکرم(ص) برای شما اسوه و ««أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ»» است. اسوه بودن به چه معنا است؟ یعنی شما باید دقیقاً از رفتار او پیروی کنید. الگو بودن یعنی به کردار او بنگرید و همانند او رفتار کنید. خب ایشان که الگوی شماست چگونه رفتار میکرد؟ تمام مؤمنان و بخصوص علما و مبلغان دین چه ویژگیهایی داشتند؟ «منْ أَنْفُسکُمْ»؛ مردم باید شما را خودی بدانند؛ بدانند این پیامبر از خود ماست، از سوی خدا سخن میگوید اما «منْ أَنْفُسنَا» او خودی است یکی مثل خودمان است و او را میشناسیم. این سخن به این معنا است که اگر مخاطب احساس بیگانگی کند و بگوید این فرد از خود ما نیست و درد ما و موقعیت ما را درک نمیکند، آن تبلیغ شکست میخورد؛ از چنین تفسیر دین، مؤمن دردمند و مسئولیتپذیر بیرون نمیآید.
ویژگی دیگر چیست؟ «عَزیزٌ عَلَیْه مَا عَنتُّمْ»؛ یعنی پیامبر با تکتک شما رنج میکشد و رنجی که تک تک شما و خانوادهها، جامعه، ملتها، دنیا و... رنج شما برای او مهم است او بیتفاوت نیست و نمیگوید به مشکلات مردم کاری نداریم و ما صرفاً آنان را به سوی معنویت و خدا دعوت میکنیم، این که آنها چه وضعیتی دارند یا چه رنجهایی دارند برای ما چه اهمیتی دارد؟ آن دینی که این تیپها قبول دارند، خلاف این چیزی است که پیامبر میگوید.
خداوند میفرماید: «عَزیزٌ عَلَیْه مَا عَنتُّمْ»؛ او از خود شماست و از رنج شما درد میکشد؛ اگر شما گرفتار هستید، تحقیر شدید، بیمار هستید، بیسواد هستید یا بیدین باشید، او رنج میبرد؛ او میخواهد شما را نجات بدهد و خدمت کند، نه این که بر شما ارباب باشد و آقایی کند.
بعد میفرماید: «حَریصٌ عَلَیْکُمْ»؛ حرص داشتن یعنی فراتر از دلسوزی عادی است، یعنی یک وقت میگوید شما را دوست دارد یا نگرن شماست اما یک وقت میگوید «حریص علیکم» حرص میزند. اگر استاد معارف یا آخوند و روحانیای هستی که برای شاگردت حرص نمیزنی و رنج او برای تو مهم نیست و او تو را خودی نمیداند به درد نمیخوری و این درس شکست میخورد. درس دین و معارف فقط یکسری فرمولهای حفظی نیست که خدا چندتاست؟ یکی است. امامان چندتا هستند؟ 12تا. از ته به سر بشمار، از سر به ته بشمار! چندتا آیه داریم ضربدری بگو، از آن طرف به آن طرف بخوان و از آن طرف به این طرف بخوان! همه اینها خوب است اما همه اینها مقدمه است اینها هدف نیستند اینها وسیله هستند. قرآن را با صوت زیبا تلاوت میکنید تا بیشتر توجه کنند و معنای آن را بفهمید؛ اما الآن خود صوت زیبا به هدف تبدیل شده است! هر فردی که تمامی احکام فردی و اجتماعی دین را بپذیرد، مسلمان کامل است. هر کسی که بخشی از احکام را کنار بگذارد و ادعا کند این احکام برای دوران الآن نیست و نمیشود او تعریفی ناقص از دین ارائه داده است. این افراد دو گروه هستند: گروهی آگاهانه این کار را میکنند که افرادی فاسد و بیدین هستند و قرآن هم تصریح میکند این افراد دین ندارند که در زمان انبیاء هم بودند.
قرآن کریم در آیات متعددی میفرماید مسلمانی که در میدان نبرد از برابر دشمن فرار کند و عقبنشینی کند کافر است «مَأْوَاهُ جَهَنَّمُ»؛ جایگاه او دوزخ خواهد بود. مسلمانانی که به دوزخ میروند، افرادی هستند که حاضر نیستند بجنگند! خب این به خداوند بگوید خدایا به مسلمان کافر میگویی؟ بله کافر است. خودش نمیداند. کفر یعنی چی؟ یعنی من اینها را قبول ندارم. این کفر میشود. البته ما و شما هم ممکن است کافر باشیم خیلی تعجب نکنید.
والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته
هشتگهای موضوعی